Itukutuku makawa ni roulette
Na itukutuku makawa ni roulette e lako yani ena dua na vakatovotovo ni physics e a sega ni yaco, dua na rumu ni qito e Paris, e rua na veitacini ena dua na korolevu ni wai katakata e Jamani, kei na kasino a vakayacora me dua ga na taga drokadroka na ivakarau ni Iurope.

Ni se bera na wiriwiri
- 1654
O Pascal kei Fermat: na leqa ni wasei ni maka; na isau e namaki.
Na isau e namaki ena roulette - 1655Wiriwiri e sega ni kena inaki
O Blaise Pascal, ni vakasaqara tiko e dua na misini e toso tawamudu, e tara e dua na wiriwiri e wiri ka vakaveiraurautaki vinaka sara. E sega ni cakacaka na misini; e vo tu na wiriwiri me iyaya e voleka ni sega na kena veiqaqi, ka rairai e veiwalitaki.
Blaise Pascal: Na italanoa ni wiriwiri ni roulette - 1657
E tabaka o Huygens na imatai ni ivola me baleta na ka e namaki.
- 1713
O Jakob Bernoulli, Ars Conjectandi: na lawa ni naba levu.
Na veivolekati ena gauna balavu: Na lawa ni naba levu ena roulette - Yabaki 1740 vakacacaRoly-poly kei na E.O.
Na vale ni qito e Peritania e wiria na wiriwiri e tiko kina na taga veiraurau kei na tawa veiraurau. Na qito oqo e tabui vakavica, ka vakavuna me lako kina na kena mataqali ki na vanua levu ni Iurope.
O cei a vakatekivuna na roulette? Na kena itekitekivu - 1754
E tabaka o d’Alembert na cala e vakatokai sara ena yacana me dua na ivakarau.
Na ivakarau D'Alembert ena roulette - 1758
E tabuya o New France (Quebec) na daisi, hoca, faro kei na “roulette”: e dua vei ira na ivolatukutuku makawa duadua ni yaca oqo me dua na qito ni vakacalaka.
- 1760 vakacaca
E curu na “Martingale” ki na ivolavosa vakaVaranise me vosa ni vakacalaka.
Na ivakarau Martingale ena roulette
Na qito
- 1796Paris, Palais-Royal
Na ivola italanoa nei Jaques Lablée na La Roulette e vakamacalataka e dua na wiriwiri e rua na kena taga ni kasino, 0 kei na 00, ena dua na vale ni qito e Palais-Royal. Oqo na ivakamacala taucoko taumada duadua ni qito ni gauna oqo.
Na roulette ena ivola talanoa - 1800 vakacaca
Na wiriwiri ni Amerika e vakuria e dua na taga ni ikeli: e tolu na naba ni kasino.
Na wiriwiri kei na lawa ni roulette ni Amerika - 1837
E tabuya o Varanise na kasino; e toki na qito ki na koro ni wai katakata e Jamani.
- 1841
Rau taura na veitacini Blanc na veivakadonui e Bad Homburg.
François Blanc - 1843Bad Homburg
O François kei Louis Blanc erau dolava e dua na kasino ena korolevu ni wai katakata e Jamani ka kauta laivi na saiva rua. Na wiriwiri saiva dua e vakaveimamataka na tubu ni kasino ka dreta mai na dauqito mai na veivanua ni vakacegu e veiqati kaya.
Bad Homburg kei na kasino ni koro ni wai katakata - 1863Monte Carlo
Ni sa tabu na vakacalaka e Jamani taucoko, sa taura o Blanc na kasino e Monaco e dredre tiko na kena ituvaki. O Monte Carlo sa ivakaraitaki ni roulette ni Iurope; na saiva dua na kena ivakarau.
Na roulette e Monte Carlo - 1866
O Dostoevsky, The Gambler.
Na Roulettenburg i Dostoevsky - 1868
Sala ni sitima vakaviliwa mai Nice ki Monte Carlo.
Casino de Monte-Carlo - 1869
E bokoca o Monaco na ivakacavacava ni ilavo e rawati.
- 1872
E sogota o Prussia na kasino e Jamani.
Na dauqito kei na vakatovotovo
- 1870 vakacaca
E vakarogotaka o Labouchère na ivakarau ni bokoci e Lodoni.
Na ivakarau Labouchère ena roulette - rauta na 1880Na wiriwiri nei Jagger
O Joseph Jagger, e dua na dauveivoli ni isulu mai Yorkshire, e vakavolakataka na wiriwiri e Monte Carlo ka vakacalaka ena naba e basika vakalevu sara. E qaqataka e dua na iyau levu; na kasino e veivakatoki ena nona wiriwiri, qai veisosomitaki ira.
Joseph Jagger: Na ivakarau ni roulette e Monte Carlo - 1891Na tamata a vakaotia na lavo ni teveli
O Charles Wells e vakaotia na jipi ni dua na teveli vakavica ena vica ga na siga, ka vakavuna kina na sere ni music-hall. Na vakadidike e sega ni kunea e dua na ivakarau, na vanua vinaka ga, ka muri, na veivakaisini ena so tale na vanua.
Na tamata a vakamamadataka na baqe - 1900
E tabaka o Pearson na vakatovotovo chi-square (χ²) ena itukutuku ni wiri mai Monte Carlo.
Vakatovotovo chi-square - 1907
E vakatarai tale o Varanise na kasino ena koro ni wai katakata kei na koro e baravi.
- 1913
26 na loaloa veitarataravi e Monte Carlo.
Cala ni dauvakacalaka - 1931
E vakatara o Nevada na vakacalaka ena kasino.
Na wiriwiri ni roulette e Las Vegas - 1940 vakacaca
Rau vakayacana o Ulam kei von Neumann na iwalewale Monte Carlo.
- 1953
O Fleming, Casino Royale: e vakacalaka o Bond ena rua na dazini ena roulette.
Na ivakarau James Bond ena roulette - 1961
Rau tara o Thorp kei Shannon na imatai ni kompiuta ni roulette e rawa ni vakaisulutaki.
Na kompiuta ni roulette - 1965
Rau vakadinadinataka o Dubins kei Savage ni qito yaloqaqa e vinaka duadua ena qito e sega ni dodonu.
- 1969
Na vakadidike i Thorp e vakamacalataka na vuna e sega kina ni dua na ivakarau ni vakacalaka e vakadrukaya e dua na qito e lutu kina na isau e namaki.
Vakabauta cala: E dua na ivakarau ni roulette e qaqa ga - 1977–81
Na kompiuta vuni ni Eudaemons e Nevada: ena ruku ni liga ena 1978, ena loma ni ivava ena 1981.
Na Eudaemons - 1985
E vakaitotogitaka o Nevada na iyaya ni tukuni ni ka ena yaco. E tabaka o Bass na The Eudaemonic Pie.
Na veivakaisini ena roulette
Na qito ena gauna oqo
- Senitiuri 20Mai na korolevu ni wai katakata ki na sikirini
Na roulette e lako ki Las Vegas ka vakalesui tale kina na saiva rua, qai yaco ki na teveli RNG ena initaneti ena yabaki 1990 vakacaca kei na wiriwiri ni sitiutio e vakaraitaki bula ena yabaki 2000 vakacaca.
Roulette ni Iurope kei na roulette ni Amerika - 1990 vakacaca
Na matavuvale García-Pelayo era vakayagataka na wiriwiri sega ni dodonu e voleka i Madrid; era tabui; e vakasukai na veitabui ena mataveilewai (2004).
Gonzalo García-Pelayo: Na ivakarau ni roulette - 1996
Na imatai ni kasino ena initaneti kei na roulette RNG.
Roulette bula kei na roulette RNG - 2003–06
E vakaraitaki vakadodonu mai na sitiodio na roulette kei na dila dina; e yaco o Riga kei Malta me vanua levu ni cakacaka oqo.
Na kena cakacaka na roulette bula - 2004
E qaqa e dua na ilawalawa e Ritz ena £1.3m ena nodra tukuna rawa na polo; e sega ni kunei e dua na laser e tukuni; e sega na beitaki.
Qito ni tubu ena roulette - 2005
UK Gambling Act: na veivakadonui taucoko ni vakacalaka mai yawa.
Na roulette e Peritania - 2012
Rau tabaka o Small kei Tse na fisiki ni tukuni rawa ni roulette.
Na fiziki ni wiriwiri ni roulette - 2013
E tekivuna o New Jersey na kasino ena initaneti e lewai vakalawa.
Na roulette e Amerika - 2016
Roulette saiva tolu ena Las Vegas Strip.
Roulette saiva tolu - 2018
E bokoci na veitabui ni matanitu e Amerika ni vakacalaka ena qito; era buli lawa na yasana.
- 2021
Rau vakatara o Jamani kei Holadi na qito ni kasino ena initaneti.
Na roulette e Iurope - 2026
Na vanua oqo: na tikini gauna kece e cake, kei na kena fika.

Na ka duadua e bibi
Ena rua na senituri veimama, a veisau vakadua ga na ivakatautauvata ni roulette me yaga vua na dauqito (1843, e kau laivi e dua na saiva) ka vakarua me vakacacani koya (na ikeli ena 1800 vakacaca, na saiva tolu ena 2016). Na veika tale kece, na ivakarau, na kompiuta, na sitiodio, na rarama, era biuta na fika me vaka a kunea o Lablée: 36/n − 1 ena dua na wiriwiri e dua tale na kena taga mai na iwiliwili oya.
Taro
Na kei Pascal. Na nona vakatovotovo ni wiriwiri e dina; na kena semati ki na roulette e italanoa vakavanua ga.
Ena senituri ika-19; na ivakatorocaketaki ni Iurope e vakayagataki nikua a sa vakayagataki raraba ena gauna i Monte Carlo.
Beka e dua ni lawa. Sa oti na cakacaka ni wiriwiri.
Ivakamamarau

Rua na senituri veimama, dua na kena vakavinakataki, rua na kena vakacacani, levu na italanoa.
Vuna ni itukutuku
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.
- Bass, T. A. The Eudaemonic Pie.
- Thorp, E. O. “Optimal gambling systems for favorable games.”
- Chellel, K. “The Gambler Who Beat Roulette.”
- Shelley, R. Roulette Wheel Study.